Ruiterskuilen

Ruiterskuilen is een ven in het gebied Ophovenderheide (Donderslag) in Opglabbeek. Het is het meest zuidelijke van de 4 vennen.

Ontstaansgeschiedenis

 

Ruiterskuilen is zoals de andere vennen ontstaan door zandverstuivingen en wordt uitsluitend gevoed door regenwater.

Zandverstuiving

Het zand dat opgewaaid is tot duinen, komt ergens vandaan: naast plaatsen waar het zand zich ophoopt, zijn er dus ook plaatsen waar het zand wegwaait. Zo ontstonden  komvormige laagten. Als zich daaronder dan nog een laag bevindt die het water niet doorlaat, dan kan het regenwater niet meer weg en ontstaat een waterplas die in de Kempen een "ven" genoemd wordt. Hoe die laag ontstaat, verschilt van plaats tot plaats: soms is het een laagje klei, maar meestal gaat het om samengekoekte humusdeeltjes die door de regen doorheen het zand gespoeld worden. Ze klitten samen op een kleine meter diepte.

Zuur regenwater

De kuilen vulden zich geleidelijk met regenwater en verzuurden omdat dit geen voedingsstoffen bevat. De planten die er voorkomen, zijn aangepast aan die natuurlijke omgeving, maar blijven toch uiterst kwetsbaar. De bruine kleur van het zure water maakt een evenwel ven tot een erg aantrekkelijk leefgebied voor libellen en waterjuffers. De blauwe glazenmaker is zo'n typische libel die je hier kan spotten.

Fauna en flora

In deze vennen groeit veenmos en aan de rand veenpluis. Na honderden jaren hebben ze een dikke laag afgestorven plantenmateriaal gevormd dat onder water goed bewaard blijft en zo een "veenlaag" vormt. Omdat er in het regenwater en in het zand aan de rand van het ven geen voedingsstoffen zitten lokt de Zonnedauw (met de dauwdruppels), vangt (de druppels zijn een soort lijm) en eet (het blaadje krult zich op) vliegen en andere insecten.

 

Echte zeldzaamheden bij de vennen zijn de kleine dodaars en de heikikker. De mannetjes van deze onopvallende bruin gekleurde kikker, kleuren in het voorjaar fel blauw.

Natura 2000

Doel van Natura 2000: de natuur in heel Europa in topconditie houden. Daarom zal ook Vlaanderen tegen 2020 stap voor stap waardevolle planten en dieren, en hun leefgebieden, beschermen en waar nodig ontwikkelen en herstellen. De streefdatum om alle natuurdoelen te realiseren is 2050.

De Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn vormen de juridische pijlers van Natura 2000. Op grond van deze richtlijnen is een samenhangend Europees netwerk van beschermde gebieden aangeduid.

Zure bruingekleurde vennen behoren tot één van de habitattypes. Alle 4 de vennen in Duinengordel vallen hieronder.

Wist je dat...

Het gebied rond Ruiterskuilen als archeologisch erg waardevol is omschreven. Het is een belangrijke bron van het Kempens steentijderfgoed.

Er in 1798 ondergedoken lotingen (jongemannen die ingeschreven waren voor de militaire dienstplicht) een geschikte schuilplaats vonden.

 

In een recenter verleden dit ven als pleisterplaats voor paarden werd gebruikt.

Er vroeger in Ruiterskuilen gezwommen werd. In tegenstelling tot het Turfven is de bodem niet vlak en bestaat ze niet uit mooi wit zand. Ruiterskuilen is ook een pak dieper.

Ontdek hier de andere vennen in Duinengordel.

 
Psst... Weet jij meer over dit ven, heb je fotomateriaal of andere info? Laat het ons weten via info@duinengordel.be
Duinengordel natuurgebied Limburg

Duinengordel ligt in het noordoosten van Belgisch Limburg tussen Bosland en het Nationaal Park Hoge Kempen.

  • Facebook
  • Instagram